astım

astım

Astım Nedir?

Dış ortamda bulunan çeşitli alerjenler, sigara dumanı, soğuk havaya maruz kalma gibi tetikleyici faktörlerle ilişkili olabildiği gibi bunlarla ilişkili olmaksızın da gelişebilen, havayollarında daralmaya bağlı, ataklarla seyreden süreğen bir akciğer hastalığıdır. Ataklar dışında çoğu zaman hiçbir yakınması olmayan hastalarda atak esnasında nefes darlığı, öksürük, hırıltılı solunum, göğüste sıkışıklık hissi, göğüste baskı gibi belirtiler görülür. Bu belirtilerin şiddeti hastadan hastaya değişiklik gösterebilir. Kimi zaman bu şikayetler gözden kaçabilir ve hastalar ataksız dönemde muayene edildiği taktirde yanlışlıkla panik atak olarak bile değerlendirilebilir.

Ataklar, sebep olan etmene maruz kalındığında başlar ve atak süresi kişiden kişiye değişebilir. Tedavi görmemiş veya düzensiz tedavi olan hastalarda, zamanla atak sıklığı ve şiddeti artar; hastalık uzun vadede akciğer işlevlerinin kaybına da sebep olabilir.

Dünyada yaklaşık 300 milyon kişinin bu hastalıktan etkilendiği tahmin edilmektedir. Ülkeden ülkeye değişmekle birlikte görülme sıklığı %15 kadardır. Bu oran hava kirliliğinin yüksek olduğu kent merkezlerinde daha yüksektir. Hastalığın ortaya çıkışında genetik ve çevresel pek çok neden rol oynar. Astım, doğru tanı ve tedavi ile yüz güldürücü yanıt alınan bir hastalıktır. Bu nedenle hastaların eğitimi ve tedavilerine sadık kalmaları çok önemlidir.


Astım belirtileri

  • Astım, karakteristik olarak ataklar halinde seyreder
  • Nefes darlığı,
  • Göğüste sıkışıklık hissi,
  • Hırıltılı solunum,
  • Göğüste baskı hissi
  • Öksürük, zor çıkarılan koyu balgam
  • Eşlik eden saman nezlesi, sinüzit, göz alerjisi, egzama görülebilir,
  • Ataklarının çoğu gecenin ileri saatlerinde ve sabaha karşı ortaya çıkar,

Nasıl Tanı Koyulur?

Hastanın şikayetlerinin ataklar halinde olması atak olmayan dönemlerde şikayetin olmaması ile karakterize olan bu hastalıkta uyumlu hasta öyküsü tanı koymak için çoğu zaman yeterli olmakla birlikte ayırıcı tanı için akciğer filmi solunum fonksiyon testleri istenebilir. Aile öyküsünde alerjik hastalıkların olması yada astımlı bireyler olması da hastalıktan şüphe edilmesine neden olabilir ve mutlaka hekime belirtmekte yarar vardır.

Astımı Tetikleyen Etmenler

  • Sigara dumanı**
  • Hava kirliliği
  • Viral üst solunum yolu enfeksiyonları,
  • Bazı ilaçlar,
  • Gastroözefageal reflu hastalığı
  • Parfüm, deterjan, yemek kokuları gibi uyaranlar
  • Ev tozu akarları, evcil hayvanlar (kedi, köpek), hamamböceği,
  • Küf mantarları ve polenler astım için tetikleyici olabilir
  • Bebeklikte yoğun ev tozu akarlarına maruz kalma önemli bir tetikleyici olabilir,

**Sigara dumanına maruz kalma son derece önemli bir risk faktörüdür. Bireyin doğrudan etkilediği gibi gebelik döneminde sigara içen annelerin çocuklarında astımın daha sık görüldüğü saptanmıştır.

Astım teşhis ve tedavisi nasıl yapılır?

Çocukluk dönemi astım hastalarının çoğunda hastalık adölesan dönemde kendiliğinden geçebilmektedir.Hastalığın tedavisinde son derece etkili ve güvenilir ilaçlar kullanılmaktadır. Pek çok astımlı çocuğun hastalığı hafif veya orta derecede seyrettiği için bu ilaçların çok düşük dozlarıyla astım kontrol altına alınabilmektedir. Düzenli takip ve tedavi ile öksürük, hırıltı, nefes darlığı gibi yakınmalarla ortaya çıkan atakların hem sıklığı hem de şiddeti azalmaktadır. Çocuğun sağlıklı gelişimi için takip ve tedavisi kadar, aile bireylerinin hastalık hakkında eğitilmesi de ayrı bir öneme haizdir.

Yetişkinlerde de tedavi ilkeleri benzerdir öncelikle alerjik kökenli astım hastalarının bu etkenlere maruziyetten kaçınması ve doktoru tarafından düzenlenen şekilde ilaçlarını kullanması atak sıklığı ve şiddetini azaltmak için elzemdir.

Astımda  Ozon Tedavisinin  Yeri Var mıdır?

Ne ilginçtir ki doğrudan solunduğunda ciddi akciğer harabiyeti yapabilen bu gaz sistemik uygun koşullarda ve tedavi protokollerine uygun dozlarda (major otohemoterapi) uygulandığı taktirde özellikle alerjik astım semptomlarının kontrol altına alınmasında ve de atak sıklığını azaltmada oldukça etkili olabilmektedir.

Bu konu ile ilgili yapılmış çalışmalarda antioksidan elementlerin indüksiyonu ile birlikte IgE ve iltihabi reaksiyona neden olan  pek çok inflamatuar mediatörlerin azaldığı gösterilmiştir. Atopik astımda sistemik ozon tedavisinin bağışıklığı düzenlediği ve oksidatif stresi azaltmada etkili olduğu saptanmıştır(orijinal çalışma için).

Bağışıklığın düzenlemesi; hem bronşlardaki iltihabi reaksiyonu azaltarak hem de  ataklara sebebiyet verebilecek enfeksiyonlara yakalanma riskini minimize ederek koruyucu bir katkı sağlamaktadır.

 

 

 

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir