siroz

siroz

SİROZ (KARACİĞER FİBROZİSİ) NEDİR?

Karaciğeri etkileyen pek çok farklı duruma ve hastalığa bağlı olarak karaciğerde farklı seviyelerde hasar meydana gelebilir. Bu hasar karaciğerin onarım ve kendini yenileme kapasitesini aştığı taktirde geri dönüşü olmayan karaciğer hasarına neden olabilir. Zamanla karaciğer sertleşir, küçülür ve fonksiyonunu yerine getiremez hale gelir. Bu ilerleyici ve geri dönüşümsüz tabloya siroz adı verilir.

Karaciğer sirozu; 

Kanama, sarılık, karında su toplanması (asit), enfeksiyon,  karaciğerin detoksifikasyon görevini yerine getirememesine bağlı vücutta toksik atıkların birikmesi, koma gibi ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir. Neden olan hastalığa ve hastanın ek patolojisine göre bu durum yıllar içerisinde daha da kötüleşir. Alttaki patolojiye yönelik spesifik tedavilere rağmen son dönem karaciğer yetmezliği geliştiğinde tek seçenek  karaciğer nakli olabilmektedir.

Siroz (Karaciğer Fibrozisi) Nedenleri Nelerdir?

Pek çok viral hastalık, otoimmun hastalıklar ,toksinler vb. durumlar karaciğer harabiyetine neden olabilmektedir. En sık siroz nedenleri şu şekilde sıralanabilir.

  • Viral enfeksiyonlar (Hepatit B, Hepatit C),
  • Alkol
  • Toksik maddelere maruz kalınması (örn. Bitkisel veya medikal ilaçlar),
  • Kalıtsal bazı hastalıklar (karaciğerde bakır veya demir birikimi)
  • Bilier (safra) sistemin blokajıyla yıllar boyu süren karaciğer hasarı
  • Kriptojenik(sebebi bilinmeyen)
  • Otoimmun Karaciğer hastalıkları
  • Obezite ve veya diyabet
  • Sağ kalp yetmezliği

Sirozun Belirtileri Nelerdir?

Siroz ilerleyici bir hastalık olduğundan hastalığın evresine bağlı olarak belirtiler değişkenlik gösterir. Bu nedenle hastalığın belirtileri erken ve geç dönem olarak ikiye ayrılabilir.

Erken dönem belirtileri:

  • Aşırı halsizlik, yorgunluk,
  • Uyuklama,
  • Gözler ve idrarda sarılaşma (hafif sarılık),
  • Ayaklarda şişkinlik,
  • Kaşıntı
  • Anemi (düşük hemoglobinseviyesi/ kansızlık) .

Geç dönem belirtileri:

  • Kan kusma,
  • Karın boşluğunda sıvı toplanması (asit)
  • Vücutta kolayca morluklar oluşması ve kanamaya eğilim,
  • Göbek çevresi damarlarda genişleme
  • Ellerde eritem
  • Kıllarda dökülme
  • Koyu renkli idrar,
  • Bilinç bulanıklığı,
  • Koma,
  • Yoğun sarılık,
  • Böbrek bozukluğu
  • Karaciğer kanseri (Hastaların bir kısımında)

Siroz Hastalarının Yapması Gerekenler Nelerdir?

Hastalığın derecelendirilmesi ve uygun tedavinin belirlenmesi için, konunun uzmanı bir hekimce  değerlendirilmesi gerekir.

Hastalığın evrelendirmesin de Child-Pugh skorlaması kullanılır. Buna göre hastalığın 3 evresi vardır (Child-A, Child-B ve Child-C).

Erken evrelerde Child-A ve B  her 1-3 ayda, ilerlemiş sirozda ise her 1-4 haftada düzenli karaciğer fonksiyon testleri ve izlem yapılmalıdır. Kontrollerin hangi sıklıkla yapılacağı,hastalığın sebebine, hastalık belirtilerine ve hastalığın şiddetine bağlı olarak doktor tarafından belirlenir.

Mevcut durumun korunması ve karaciğer hasarının yavaşlatılması için sağlıklı beslenme çok önemlidir. Yaygın inancın aksine, şiddetli sarılık varlığı dışında, karaciğer hastalığının çok ileri evrelerine kadar hastaların sindirim sistemi normal fonksiyon görmektedir. Bu nedenle, karaciğer hastalığının tüm tiplerinde, yağlı gıda ve proteinlerden tamamen kaçınma gerekliliği pek doğru değildir. Halk arasındaki bu yanlış yada noksan bilgilendirme, bir çok hastasının gıdasız kalmasına, kilo kaybetmesine ve hatta sağlığının daha hızlı bozulmasına neden olabilmektedir.

Hepatit B ve hepatit C ‘ye bağlı sirozlarda hekiminizin uygun göreceği spesifik antiviral ilaçlar kullanılabilmektedir.

Hastaların kabız kalması nörolojik komplikasyonları ,ıkınmaya bağlı damar çatlamalırını kolaylaştırabilir. Bu nedenle diyet düzenlemesi ve ilaç tedavileri ile kabızlık kontrol altına alınmalıdır.

Siroz Hastaları Nelerden Kaçınmalı?

İster alkole bağlı olsun ister olmasın tüm siroz hastaları alkolden kaçınmalıdır.

Siroz hastaları aşırı fiziksel aktiviteden ve spordan kaçınmalıdır . Ancak bu sürekli ve zorunlu yatak istirahatı anlamına gelmemektedir. Makul  düzeyde hareket ve aktivitenin sürdürülmesi yaşam kalitesi açısından ve oluşabilecek diğer komplikasyonların önlenmesi açısından  önemlidir.

Sirozun ileri evrelerinde, yetersiz kan pıhtılaşması ve kanama eğilimi nedeni ile olası yaralanmalara karşı dikkatli olunmalıdır.

Doktorunuza danışmadan kullanılan ilaçlar karaciğer hasarını arttırabilir. Bu nedenle doktora danışmadan herhangi bir ilaç, vitamin, takviye ürün kullanımından kaçınılmalıdır.

Siroz Hastalarında Ozon Tedavisi

Sebepten bağımsız olarak ilerleyici kronik bir hastalık olan sirozda, hastanın mevcut durumunun ve optimum karaciğer fonksiyonlarının korunması hedeflenir. Bu anlamda yıllar içinde ozon tedavisi deneyimleri oldukça fazladır. Bu gözlem ve klinik uygulama sonuçlarına dayalı öngörü yapılan kimi deneysel çalışma ile desteklenmiştir.

Ozon uygulaması ile karaciğer portal ven oksijenizasyonda iyileşme görülmekte ve bazı ilaçların  farmakokinetiğin de de değişiklikler olduğu klinik çalışmalarla gösterilmiştir.

Ozon tedavisi hastalığın seyrinin yavaşlatılmasında ve de ilaçlara bağlı olumsuz yan etkilerin düzeltilmesinde alternatif olarak düşünülebilir.

Ozon uygulaması majorotohemoterapi yada rektal insüflasyon şeklinde tercih edilebilir. Bu seçim hastanın mevcut durumuna bağlı olarak doktorunuz tarafından belirlenir.

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir